uphandobg

Iminatha emitsha yokubulala izinambuzane esebenza kabini inika ithemba ekulweni nesifo seengcongconi eAfrika

Isibulali-zinambuzane-Iinethi ezinyangiweyo (ii-ITN) ziye zaba sisiseko semizamo yokuthintela imalariya kwiminyaka engamashumi amabini edlulileyo, kwaye ukusetyenziswa kwazo ngokubanzi kudlale indima enkulu ekuthinteleni esi sifo nasekusindiseni ubomi. Ukusukela ngo-2000, imizamo yehlabathi yokulawula imalariya, kuquka namaphulo e-ITN, ithintele iimeko ezingaphezu kweebhiliyoni ezi-2 zemalariya kunye nokufa okuphantse kube zizigidi ezili-13.
Nangona kukho inkqubela phambili, iingcongconi ezisasaza imalariya kwiindawo ezininzi ziye zakwazi ukumelana nezibulali-zinambuzane ezisetyenziswa kakhulu kwiinethi eziphathwa yizinambuzane, ingakumbi ii-pyrethroids, nto leyo enciphisa ukusebenza kwazo kwaye idodobalisa inkqubela phambili ekuthinteleni imalariya. Olu loyiko lukhulayo luye lwabangela ukuba abaphandi bakhawulezise uphuhliso lweenethi ezintsha ezibonelela ngokhuseleko oluhlala ixesha elide kwimalariya.
Ngowama-2017, i-WHO yacebisa inethi yokuqala yebhedi ephathwa ngezibulala-zinambuzane eyenzelwe ukuba isebenze ngakumbi kwiingcongconi ezimelana ne-pyrethroid. Nangona eli yayilinyathelo elibalulekileyo lokuya phambili, kufuneka ubuchule obungakumbi ukuze kuphuhliswe inethi zebhedi eziphathwa ngezibulala-zinambuzane ezisebenza kabini, kuvavanywe ukusebenza kwazo ngokuchasene neengcongconi ezimelana nezibulala-zinambuzane kunye nempembelelo yazo ekusasazekeni kwemalariya, kwaye kuvavanywe ukusebenza kwazo kakuhle kweendleko.
Lo mfanekiso, opapashwe ngaphambi koSuku lweMalariya lweHlabathi luka-2025, ugxininisa uphando, uphuhliso kunye nokusasazwa kweenethi eziphathwa ngezinambuzane ezimbini (ii-DINET) - isiphumo seminyaka yentsebenziswano phakathi kwamazwe, uluntu, abavelisi, abaxhasi kunye namaqabane amaninzi ehlabathi, engingqi kunye nawesizwe.
Ngowama-2018, i-Unitaid kunye ne-Global Fund baqalise iprojekthi ye-New Nets, ekhokelwa yi-Coalition for Innovative Vector Control ngokubambisana ngokusondeleyo neenkqubo zesizwe ze-malaria kunye namanye amaqabane, kuquka i-US President's Malaria Initiative, i-Bill & Melinda Gates Foundation kunye ne-MedAccess, ukuxhasa ukuveliswa kobungqina kunye neeprojekthi zovavanyo zokukhawulezisa utshintsho kwiinethi zebhedi eziphathwa ngezinambuzane ezimbini kwi-Afrika esemazantsi eSahara ukujongana nokumelana ne-pyrethroid.
Ezi nethiwekhi zaqala ukufakwa eBurkina Faso ngo-2019, nakwiminyaka eyalandelayo eBenin, eMozambique, eRwanda naseUnited Republic of Tanzania ukuze kuvavanywe indlela ezisebenza ngayo ezi nethiwekhi kwiimeko ezahlukeneyo.
Ekupheleni kowama-2022, iprojekthi yeNew Mosquito Nets, ngokubambisana neGlobal Fund kunye ne-US President's Malaria Initiative, iza kube ifake ii-mosquito nets ezingaphezu kwezigidi ezingama-56 kumazwe ali-17 kumazantsi eSahara eAfrika apho kuye kwabhalwa khona ukuba akukho zinambuzane zisetyenziswayo.
Uvavanyo lweklinikhi kunye nezifundo zovavanyo zibonise ukuba iinethi ezinee-insecticide ezisebenza kabini ziphucula amazinga okulawula i-malaria ngama-20-50% xa kuthelekiswa neenethi eziqhelekileyo ezinee-pyrethrins kuphela. Ukongeza, uvavanyo lweklinikhi kwiRiphabliki eManyeneyo yaseTanzania naseBenin lubonise ukuba iinethi ezinee-pyrethrins kunye ne-chlorfenapyr zinciphisa kakhulu amazinga osulelo lwe-malaria kubantwana abaneminyaka eyi-6 ukuya kweyi-10 ubudala.
Ukwandisa ukusasazwa nokubekwa esweni kweenethi zomngxunya zesizukulwana esilandelayo, imijovo kunye nezinye iindlela ezintsha zobuchwepheshe kuya kufuna utyalo-mali oluqhubekayo kwiinkqubo zokulawula nokuphelisa imalariya, kuquka ukuqinisekisa ukuhlaziywa kwakhona kweGlobal Fund kunye neGavi Vaccine Alliance.
Ukongeza kwiinethi ezintsha zokulala, abaphandi baphuhlisa uluhlu lwezixhobo ezintsha zokulawula iivektha, ezifana nezixothi zokugxotha izidalwa, izibambo zasekhaya ezibulalayo (iityhubhu zeentonga zekhethini), kunye neengcongconi eziguqulwe ngokwezakhi zofuzo.


Ixesha leposi: Julayi-08-2025