Sibe neemvula ezinkulu ngoJuni kulo nyaka, nto leyo eyalibazisa ukwenziwa kwengca kunye nokutyala ezinye izityalo. Kusenokwenzeka ukuba kukho imbalela ezayo, eya kusigcina sixakekile emyezweni nasefama.
Ulawulo oludibeneyo lwezinambuzane lubalulekile kwimveliso yeziqhamo nemifuno. Kusetyenziswa amaqhinga ahlukeneyo ukulawula izinambuzane nezifo ngendlela ezinzileyo, kubandakanya ukuphuhliswa kweentlobo ezimelana nezifo, unyango lwembewu emanzini ashushu, ukujikeleziswa kwezityalo, ulawulo lwamanzi, kunye nezityalo ezibambisayo.
Ezinye iindlela ziquka ulawulo lwendalo nolwebhayoloji, amanyathelo ococeko, ulawulo loomatshini nolwenkcubeko, imida yesenzo, izixhobo ezikhethiweyo kunye nolawulo lokumelana. Njengendlela yokugqibela, sisebenzisa izibulali-zinambuzane zamakhemikhali ngokukhetha nangononophelo nxamnye nezinambuzane ekunzima ukuzilawula.
I-Colorado potato beetle iye yakwazi ukumelana nezinambuzane ezininzi ezibhalisiweyo, nto leyo eyenza ukuba ibe yenye yezona zinambuzane zinzima ukuzilawula. Zombini iimbungu kunye nabantu abadala zitya amagqabi ezityalo, nto leyo enokubangela ukuba amagqabi aqhekeke ngokukhawuleza ukuba awathintelwanga. Kwiintsholongwane ezinkulu, iimbungu zingatya neziqhamo ezingaphezulu komhlaba.
Indlela yendabuko yokulawula iColorado potato beetle kukusebenzisa izibulali-zinambuzane ze-neonicotinoid (kuquka i-imidacloprid) kwizityalo. Nangona kunjalo, ukusebenza kwezi zibulali-zinambuzane kuyehla kwezinye iindawo zase-United States ngenxa yokukhula kokuxhathisa.
Iinkowane zeetapile zaseColorado zingalawulwa ngempumelelo kwiindawo ezincinci ngokuzisusa rhoqo ngesandla. Iimbungu kunye neenkowane ezindala zingahlulwa zibekwe kwisitya esinamanzi kunye namaconsi ambalwa olwelo lokuhlamba izitya. Olu lwelo lunciphisa uxinzelelo lomphezulu wamanzi, nto leyo ebangela ukuba izinambuzane zitshone endaweni yokubaleka.
Abalimi bafuna isisombululo esikhuselekileyo nesisebenzayo esingashiyi iintsalela zeekhemikhali ezinobungozi. Ngelixa ndiphanda ngolawulo lweembungulu zetapile, ndifumene ulwazi ngeemveliso ezininzi ezine-spinosad, kuquka i-Bonide's Colorado Potato Beetle Insecticide. Ezinye iimveliso ezine-spinosad ziquka i-Entrust, i-Captain Jack's Deadbug Brew, i-Conserve, i-Monterey Garden Insect Spray, kunye nezinye ezininzi.
Iimveliso ezine-spinosad ziyindlela yendalo yokulawula izinambuzane ezigadini nakubalimi bemifuno neziqhamo zorhwebo. Isebenza kakuhle kwiintlobo ngeentlobo zezinambuzane ezityiwayo ezifana nee-thrips, ii-beetles kunye nee-citter, kwaye ikhusela nezinambuzane ezininzi eziluncedo.
Ikwabola ngokukhawuleza kwindawo engqongileyo xa ivezwa lilanga kunye neentsholongwane zomhlaba, nto leyo eyenza ukuba ibe luncedo kakhulu kubalimi abajongene neengxaki zokuxhathisa izinambuzane.
I-Spinosad iyinto ebangela imithambo-luvo kwaye iyityhefu esiswini, ngoko ke ibulala izinambuzane ezidibana nayo kunye nezo zitya amagqabi ayo. I-Spinosad inendlela yayo yokusebenza eyahlukileyo enceda ekuthinteleni ukuxhathisa ii-organophosphates kunye ne-carbamates, ezizii-acetylcholinesterase inhibitors.
Musa ukusebenzisa kakhulu izibulali-zinambuzane. Kucetyiswa ukuba zisetyenziswe kathathu kuphela kwiintsuku ezingama-30. Ukuze kuliwe neColorado potato beetle, kungcono ukutshiza emini, ukuba kunokwenzeka ngemini enelanga.
I-Spinozad iyasebenza kakhulu kwizinambuzane ezihlafunwayo kwaye kufuneka ityiwe yile zinambuzane. Ngenxa yoko ayisebenzi kangako kwizinambuzane ezitya ezinye ezihlabayo nezingazijongiyo. I-Spinozad isebenza ngokukhawuleza. Izinambuzane ziyafa kungekapheli usuku olunye ukuya kwezimbini emva kokuba into esebenzayo ingenile emzimbeni.
Enye yezona zinto zibalaseleyo ngezibulali-zinambuzane kukusebenza kwazo ekubulaleni izinambuzane ezinganyangekiyo kwizibulali-zinambuzane ezithengiswayo okanye ekunzima kakhulu ukuzibulala, kuquka iColorado potato beetle eyoyikekayo, i-fall armyworm, i-cabbage moth, kunye ne-corn borer.
I-Spinosad ingasetyenziswa njengesincedisi sokulawula izinambuzane kwizityalo ezibalulekileyo ezifana neetumato, iipepile, i-eggplant, i-oilseed rape kunye nemifuno enamagqabi. Abalimi banokudibanisa i-spinosad nezinye izibulali-zinambuzane zendalo ezifana ne-Bt (Bacillus thuringiensis) ukulawula uluhlu olubanzi lwezinambuzane eziphambili.
Oku kuya kunceda izinambuzane eziluncedo ngakumbi ukuba zisinde kwaye ekugqibeleni kuncitshiswe inani lezibulali-zinambuzane ezisetyenziswayo. Kwi-sweet corn, i-spinosad iyasebenza kwi-corn borers kunye ne-armyworms. Ingalawula nobuninzi be-corn borers ngaphandle kokulimaza okusingqongileyo.
Ixesha leposi: Julayi-21-2025



