Ngolu lwazi lutsha, abaphandi banesiqalo esikhuthazayo sokulawula ihlabathiinani leengcongconi.
Iqela lezazinzulu ezivela eVirginia Tech lipapashe iziphumo zophando lwabo lwehomoni yolutsha (isignali yekhemikhali ebalulekileyo ekuzaleni iingcongconi) kwiphepha elipapashwe kwijenali iProceedings of the National Academy of Sciences.
Ngaphambili, abaphandi babekholelwa ukuba ii-receptor ezimbini ezahlukeneyo zazifuneka ukuze ii-hormone zolutsha zisebenze. Bachonge i-metopron tolerance receptor (MET) njengenye yazo, kodwa enye i-receptor iseyimfihlakalo.
Umphandi okhokelayo uZhu Jinsong ufumanise ukuba i-MET isebenza ngaphakathi kweeseli nakwi-membrane yeseli. Iindlela eziphambili zokuthatha imifanekiso zibonisa ukuba inceda ekulawuleni uphuhliso, ukuvuthwa, kunye nokwakheka kwe-oocyte okulandelayo.
Xa abaphandi bavimba isenzo se-MET kwindawo ethile, ukuzala kweengcongconi kwancitshiswa kakhulu.
Kwingxelo yabezindaba, uZhu uthe: “Iingcongconi ezingamabhinqa kufuneka zisebenzise amandla azo kunye nezondlo ngononophelo ukuze zibeke amaqanda, kwaye ukuba le nkqubo iyaphazamiseka, amandla azo okuzala ayancitshiswa.”
Ezi ziphumo zinokubonelela ngenye indlela esebenzayo endaweni yezibulali-zinambuzane zanamhlanje. Izibulali-zinambuzane zemveli zisebenza ngokuhlasela inkqubo yemithambo-luvo yengcongconi, kodwa iingcongconi zikhula kancinci kancinci zikwazi ukumelana nezi khemikhali. Ngaphezu koko, ezi zibulali-zinambuzane zinokubangela umonakalo omkhulu kwezinye izinambuzane.
UZhu uthe: “Injongo yethu ayikokulawula nje inani leengcongconi, kodwa kukufumana neendlela ezithile zokunciphisa impembelelo yazo kwizinambuzane eziluncedo.”
Njengoko iindawo ezininzi zehlabathi zifumana imozulu eshushu nefumileyo elungele ukuzala kweengcongconi, abaphandi bahlola iindlela ezintsha zokuthintela nokulwa nesi sifo. Izinga elimangalisayo lokusasazeka kwe-dengue fever kwiindawo ezintsha liphawuleka kakhulu, ligxininisa isidingo esikhulayo samanyathelo okuthintela nokulawula.
Intsholongwane kaZika kunye nomkhuhlane otyheli zezinye izifo ezinomdla kubaphandi. Olu phononongo lugxile ngokukodwa kwingcongconi i-Aedes aegypti, eyona nto iphambili ebangela umkhuhlane otyheli.
Okubangel’ umdla kukuba, njengoko uZhu ephawula, iziphumo zabo zisenokusebenza kwizinto ezingaphezulu kweengcongconi. Abanye abaphandi bakholelwa ukuba le ndlela ifanayo ingasetyenziselwa ezinye izinambuzane. Ukuba iindlela ezifanayo zingasetyenziswa ukulwa nezinambuzane zezolimo, uphando lweqela luya kuba luncedo ngakumbi.
Kufuneka uphando olongezelelekileyo ngoku ngaphambi kokuba ezi ziphumo zisetyenziswe ukulawula ukuzala kweengcongconi.
Iqela lophando lisebenza ukuqonda ngcono iindlela kunye nokusebenzisana kwe-MET. Bafunda ukuba ukuphazamisana ne-MET kunokuthintela na ukuzala ngaphandle kokubangela eminye imiphumo emibi.
UZhu uqukumbele ngelithi: “Ukuba sifuna ukuphuhlisa amaqhinga okulawula iingcongconi asebenzayo nanoxanduva lokusingqongileyo, kufuneka siqonde iimpawu zebhayoloji zeengcongconi kwinqanaba leemolekyuli.”
Bhalisela incwadana yeendaba ye-TCD yasimahla ukuze ufumane iingcebiso ezisebenzayo, iingcebiso eziluncedo, kunye nethuba lokuphumelela i-$5,000 kwiprojekthi yokuphucula ikhaya. Ukuze ubone amanye amanqaku afana nale, tshintsha izinto ozikhethayo kuGoogle apha.
Ixesha lokuthumela: Epreli-13-2026



